Showing posts with label Áine Ní Ghlinn. Show all posts
Showing posts with label Áine Ní Ghlinn. Show all posts

Sunday, 9 May 2021

Arlen House - fial i gcónaí


 http://arlenhouse.blogspot.com/2021/04/new-book-look-its-woman-writer-irish.html

Tá cnuasach nua amuigh a bhfuil an-stair shóisialta agus liteartha ann, mar tá, Look! It’s a Woman Writer! curtha in eagar ag  Éilís Ní Dhuibhne agus foilsithe ag Arlen House (2021). Tá scríbhneoirí Gaeilge ann, mar tá, Celia de Fréine agus Áine Ní Ghlinn agus ar ndóigh, an t-eagarthóir í féin, Éilís Ní Dhuibhne. Is í Ní Dhuibhne í féin a chuireann romhainn go balbh go gcreideann go leor daoine go gcuireann an focal ‘bean’ – mar scríbhneoir – cosc ar an nóisean ‘feabhas’ in intinn go leor leor daoine.

Roghnaíodh na scríbhneoirí éagsúla de réir aoise – rugadh iad uilig i lár na fichiú haoise agus bhí borradh an-mhór ag teacht faoi shochaí an stáit sna blianta go ndeachaigh siad i mbun pinn. Is foinse luachmhar í seo ar stair chomh maith le litríocht an tréimhse sin a shíneann ó lár na haoise seo caite go dtí an lá inniu.

Tá 21 scríbhneoir ann ar fad, gach duine acu ag cur síos ar ghnéithe éagsúla dá saol scríbhneoireachta. Roinnt de na hainmneacha, is cuimhin liom iad ó m’óige, nuair a las siad lóchrann domh i réimsí difriúla den saol poiblí, mná ar nós Evelyn Conlon- 'scríbhneoir agus feimineach seachas scríbhneoir feimineach', Liz McManus, an polaiteoir agus Medb McGuckian, an file. Roinnt eile, níl an oiread aithne agam ar a saothar – rud a insíonn a scéal féin ar a dhofheicthe agus is féidir le scríobh ban a bheith sa ‘chanóin’, scríbhneoirí ar nós Ruth Carr, Ivy Bannister agus Phyl Herbert. Is fiú aiste Herbert a léamh go mion – tá iontaisí de gach cineál ann, agus ábhar beathaisnéise iomláin seachas cúpla míle focal.

Aithneoidh daoine ainm Lia Mills furasta go leor, bean a tháinig ar 68 scríbhneoirí ban nár léigh sí riamh ná nár chuala sí fúthu sular thosaigh sí ar chúrsa MA i Staidéar Ban in UCD. 68 acu. Úsáideann sí an focal ‘dall’ sa chomhthéacs seo – go raibh an domhan liteartha dall ar mhná sa stair agus sa litríocht.

Tá roinnt eile de na hainmneacha atá i mbéal an phobail ann – Martina Devlin, Anne Devlin, Mary O’Donnell. Ach tá tuilleadh ann gur fiú a scrúdú sa leabhar seo.

Tagraíonn de Fréine don scannal Heipitíteas C, a bhuail í go pearsanta, i measc stair thar a bheith suimiúil ar fhás na litríochta sa tír seo sna blianta a chlúdaíonn sí. Ach is léir gur file í – molaim an t-alt deireanach san aiste seo a léamh.

Molaim chomh maith go léadh sibh píosa Áine Ní Ghlinn le go bhfaighidh sibh amach caidé mar a landáil sí ar bharda mháithreachais ag aois a sé déag ...

Mar a deir Conlon, ní hionann an guth ban a scríobhann fir agus guth na mban scríofa ag mná iad féin. Is léir ón chnuasach seo go raibh bealach fada achrannach ag an chuid is mó de na scríbhneoirí le go measfaí a gcuid guthanna mar is cóir, agus molaim iad as an dua a chur orthu. Ach gurb iad, bheadh jab na mban óga sa lá atá inniu ann fiche uair níos deacra.


 

Tuesday, 26 January 2016

Dáta don dialann



8ú Marta. 
Lá Idirnáisiúnta na mBan. 

Ón uair gur bhuail mé isteach chuig mo chomharsa agus gur tharraing mé í féin agus a deirfiúr amach as a dteach siúd agus isteach i mo cheannsa le buidéal Cava a oscailt in onóir an lae agus gan a fhios acu go raibh a leithéid d'fhéile ann, tá mé ag déanamh rud éigin beag lena cheiiúradh ó shin. Takeaway Síneach, gloine fíona, scannán gur mhaith liomsa a fheiceail - 'no, ní thig libh an yokey a thógail, tá Mamaí ag amharc Air Seo'.
Críona Ní Dhálaigh, ArdMhéara
Chan i mbliana. Ní bheidh an ceiliúradh beag i mbliana. Bhí mé ag ócáid i dTeach an ArdMhéara roimh an Nollaig leis An Pholaiteoir agus mar a tharlaíonn, bhí mé ag caint leis an ArdMhéara. Ach ar ndóigh, tá seanaithne agam ar an ArdMhéara áirithe seo, ón aois réamhpholaitíochta. Críona Ní Dhálaigh, Gaeilgeoir agus bean le croí mór maith i bhfad sular tháinig polaitíocht isteach sa saol ag ceachtar againn.

Tá an croí mór maith aici go fóill. Níor theip air sin. Luaigh sí an oíche sin roimh Nollaig gur bhreá léi rud éigin Gaelach a chur ar fáil do phobal Átha Cliath ar Lá Idirnáisiúnta na mBan. Chuir sí an dáta in airithe sa dialann aici. Tháinig sí ar ais i dteagmháil. Tá an Seomra Darach ar fail, tá soláistí ar fáil. Agus anois, tá scríbhneoirí ar fáil.

Coinnígí an dáta sa dialann agaibh féin. 8ú Marta. Ag tosú ar a seacht trathnóna, ar an bpointe. Beidh daoine ag léamh.

Caithfear a rá, chuir gach scríbhneoir a h-ainm chun tosaigh sula raibh aon phingin airgid ar fáil daofa. Bhí siad sásta an t-áiméar a chur sa
dialann gan an phingin rua féin a bheith san aireamh. Tá mé impressed. Tá maoiniú faighte ó shin do na scríbhneoirí ó IMRAM - buíochas mór ag dul daofa siúd.



Éilís Ní Dhuibhne Almqvist
 Úrscéalaí, drámadóir, scoláire í Éilís Ní Dhuibhne. Os cionn 25 leabhar foilsithe aici, idir úrscéalta, gearrscéálta, agus ábhar taighde. Múineann sí Scríbhneoireacht Cruthaíoch i gColáiste na hOllscoile, BÁC. Ball de Aosdána agus Ambasadóir d'Áras na Scríbhneoirí.

Áine Ní Ghlinn

Scríbhneoir agus file í Áine Ní Ghlinn a bhfuil 26 leabhar scríofa aici.  
Dhá leabhar eile do pháistí ag teacht go luath - Hata Zú Mhamó (Cois Life) agis Hata Oisín (LeabhairCOMHAR).
Celia de Fréine
Is file, drámadóir, scriptscríbhneoir agus aistritheoir í Celia de Fréine. Ocht gcnuasach filíochta atá foilsithe aici go dtí seo. Is iad Cuir amach seo dom : riddle me this (Arlen House, 2014), Blood Debts (Scotus Press, 2014) agus A lesson in Can't (Scotus Press, 2014) na leabhair is deireanaí óna peann.
www.celiadefreine.com


Anna Heussaff
Úrscéalaí í Anna Heussaff. I measc a cuid saothar tá Bás Tobann (Cois Life, 2004) agus Buille Marfach (CIC 2010), leabhair bhleachtaireachta, agus  Hóng  (2013), leabhar ficsin do pháistí. Tá leabhar nua bleachtaireachta amuigh aici le deireanas, Scáil an Phríosúin (CIC 2015)


Éilís Ní Anluain

Eilís Ní Anluain, colúnaí ó am go chéile ar an Irish Times, eagarthóir le Ainm.ie, eagar curtha aici ar Aghaidheanna Fidil agus Púicíní le Muiris Mac Conghail (An Clóchomhar, 2009) agus Creidim Fós agus Aistí Eile le Eoghan ó hAnluain (LeabhairComhar, 2013); agus údar an úrscéil, Filleann Seoirse (Leabhar Breac 2011)

Réaltán Ní Leannáin
Blagadóir, scríbhneoir. Údar 'Turas Ailse' (Coiscéim) agus 'Dílis' (Cló Iar-Chonnacht)

Áine Ní Mhaoldomhnaigh-O Driscoll
Aisteoir, Stiúrthóir, Moltóir, Stiúrthóir Ealaíne an Damer.Léirmheasanna scríofa agus curtha i láthair ar an radio do dhrámaí ag an Project, an Focus, Amharclann na Mainistreach, Amharclann na Peacóige, Amharclann De hÍde, Amharclann an Geata. An Olympia, chomh maith le léirmheasanna do Féile Amharclainne Baile Átha Cliath.
Gearrscéalta, altanna agus léirmheasanna i Feasta,  altanna i  Sunday Miscellany.

Agus beidh ceol curtha ar fáil - arís, ag an phointe seo, ar bhonn deonach - ag Fionn Ó hAlmhain agus Michael Martin (an ceoltóir, chan an polaiteoir)
Fionn Ó hAlmhain

Tuesday, 17 December 2013

Comhar na leabhar



Bhí láinseáil leabhar aréir sa Leabharlann Náisiúnta. Eagraithe ag Comhar. Cúig leabhar.

Fuair mé cuireadh trí Áine Ní Ghlinn, ná bhí ollchnuasach dá chuid filíochta is ansa síos tríd na blianta ar cheann de na saothair a cuireadh i láthair. 'An guth baineann' is teideal dó.



Leabhar ceannaithe, thug mé cuairt ar na leithris. Ní féidir cuairt a thabhairt ar an áit seo gan bualadh isteach iontu - is fada ón asal iad seo:


Caithfidh mé a admháil, is maith an rud go raibh gloine fíona i mo ghlaic (ní raibh an carr liom) ná, seachas Cathal Goan, bhí na cainteanna sách fada.

Alan Dukes, Cathal Goan, Íte Ní Chionnaith
Stop mé ag éisteacht le hAlan Dukes nuair a thosaigh sé ar jócanna beaga faoi bhainc. Chaill m'fhear chéile dhá jab i ndiaidh a chéile mar gheall ar dhruidim comhlachtaí de dheasca an chúlú eacnamaíochta, agus tá an t-ádh air bheith i jab faoi láthair, bíodh is go bhfuil cúrsaí díolacháin dona go leor go fóill. Ní fios an mairfidh an comhlacht. Mar sin de, ní raibh mé in ann ag an ghreann seo ar fad.

Ach seachas na cainteanna bheith ró-fhada, bhí oíche mhaith ann. Beidh sé le cluinstin ar Raidió na Life ar ball.



Monday, 9 December 2013

Dáta don dialann




Is breá liom an Leabharlann Náisiúnta i Sráid Chill Dara i mBaile Átha Cliath. Múinim rang díreach trasna an bhóthair uaidh maidin Dé Chéadaoin agus is breá liom bualadh isteach ann in a dhiaidh sin ar feadh uaire chun cúpla focal a scríobh sa halla léitheoireachta in airde staighre roimh an chéad rang eile thart an coirnéal.

Bíonn sé suaimhneach istigh ann, agus tá fairsinge agus gile le braithstin san áit leis an chruinneachán mór ard atá ann. Tagann turasóirí isteach agus fanann siad ag an doras ag féachaint thart orthu le hiontas. Tagann grúpaí scoile de dhéagóirí isteach agus fanann siad gar don doras ag iarraidh ealú amach le bheith in ann labhairt os ard arís.

Bíonn na deascanna leathlán ar an aimsir seo, le scoláirí óga agus daoine meánaosta nó aosta ag déanamh taighde. Níl cead peann a úsáid, caithfear nótaí a bhreacadh le peann luaidhe.  Ach bíonn ríomhaire glúine inghlactha ach iad bheith ciúin. D'imigh siad ón chlaíomh go dtí an mhicrishlis d'aon léim amháin anseo, is léir.


Tá seomra taispeántais in ísle staighre ar fad ar fad, agus faoi láthair tá taispeántas de W.B. Yeats ar siúl acu. Bhain mé an-sult as, maidin amháin. Bhain mé sult as Séamus Heaney ag rá dá mbeadh Yeats beo inniu, agus an gheaitsíocht ar fad a bhíodh aige.

Tá gach rud saor in aisce, ar ndóigh, seachas an caife agus na scónnaí sa chaife. Nod. Gabh thart an coirnéal go Kilkenny Design. Níos saoire agus níos fearr. (Bricfeasta iomlán agus te ar cúig euro, caife agus arán rósta san áireamh). Agus radharc amach thar Choláiste na Trionóide, leis. Ach is áit í le gabháil isteach ann tú féin, nó na páistí a thabhairt isteach ann sa chathair.

Dé Luain seo chugainn mar shampla -

16 Nollaig 2013 ar a sé tráthnóna....
Beidh láinseail leabhar ann ó Chomhar. Seolfaidh Íte Ní Chionnaith roinnt leabhar (nooooo, níl an Nollaig ag teacht ) chomh maith le móreagrán Mhí na Nolag na hirise, Comhar. Ar na leabhair a sheolfar beidh -

An Guth Baineann (Áine Ní Ghlinn) (filíocht - ag súil go mór leis)
Nílim ag iarraidh dul ar scoil (Áine Ní Ghlinn & Carol Betera) (leabhar do pháistí)
An Uaigh (Laoise Ní Chléirigh)
Eoghan Ó hAnluain: Creidim fós agus aistí eile (Éilis Ní Anluain, eag.)
Laethanta Gréine & Oicheanta Sí (Caoimhe Nic Lochlainn & Ríona Nic Congáil, eag.)

Filíocht agus síscéalta. Ní féidir iad a bhualadh amach.

Agus nod eile, do na mná, ar a laghad. Na fág an áit gan na leithris a fheiceáil...
 
http://www.flickr.com/photos/hembo/671245329/