Dul chun cinn

Bhí mé istigh san ospidéal Dé Chéadaoin. Thug siad na drugaí domh, na cinn deasa.Thug siad rabhadh domh ag gabháil abhaile domh - ná tiomáin, ná hól alcól, ná sínigh aon rud tabhachtach. Ar ndóigh, sílim gur cheart rabhadh eile bheith ann sa lá atá inniu ann - ná cuir aon rud amach ar mheán leictreonach a mbeidh aiféala ort fá dtaobh de nuair a bheas tú stuama arís.

Seo an dara huair istigh le cúpla mí anuas gur thug siad na drugaí deasa domh. Fágann an cheamo a rian ar an chorp. Ach sin an saol - agus  caithfear gabháil i ngleic leis.

Bhí rud amháin athruithe ó bhí mé istigh ón uair dheiridh, áfach, agus is mé féin a d'athraigh é. Chuir siad crios beag dearg thart ar an lámh leis an limféidéime. Séard a bhí sé ag rá le lucht an ospidéil ná 'Ná bain leis! Ná cuir cufa brú fola air seo! Ná sáigh biorán ná instealladh ná aon rud eile isteach san fheoil seo!'

An fáth? Nuair a bhí mé istigh i Meán Fómhair, mhúscail mé agus bhí cufa brú fola ar an láimh. Stróc mé uaim é agus iontas an domhain ar an altra.
'Limfeidéime,' a dúirt mé léi. ' Tá sé sna nótaí. Cuir an cufa ar an chos.'
Rud a rinne sí, gan focal aisti. Faoin am seo bhí an lámh ataithe agus ní rachadh an lámhainne orm ag gabháil abhaile domh. Dúirt mé leis na banaltraí é ach ar ndóigh ní raibh duine ar bith ag teacht trasna lena phlé liom. Nuair a tháinig an dochtúir chugam, bhí mé leath i mo chodladh go fóill ach fios maith agam go raibh an bhanaltra ag hoveráil ag gualainn an dochtúra go neirbhíseach.
'Fág go fóill é,' a dúirt mé liom féin, 'beidh lá eile ag an bPaorach agus tá an Paorach seo ard go maith ar na drugaí...deasa...seo...'
Mar a deirim, nuair atá na drugaí istigh, bíonn an chiall amuigh.

Cibé ar bith, phléigh mé é leis an dochtúir nuair a bhí athbhreithiú á dhéanamh. Sé seachtaine ina dhaidh sin. Bhí mé deas múinte leis, ach thaispeáin mé dó an lámh a bhí - atá go fóill - ataithe thar mar is gnách. Rinne sé nóta de láithreach. Dúirt mé leis nach leithscéal ná lochtú a bhí uaim ach athrú. Tá gach dóchas (dóchas??) agam go mbeidh mé isteach agus amach as an ospidéal céanna sna blianta romhainn. Bhí protacal uaim le nach dtarlódh sé arís.

Et voilà. Crios beag dearg Dé Chéadaoin. Jab déanta.

Ní hé go raibh mé ag súil le córas bheith i bhfeidhm acu chomh gasta sin. Bhí 'lymphodema...no cuffs.... no needles...' scríofa suas síos an géag agam le dúch dubh. Simplí. D'oibir sé leis an histeareachtóime, d'oibreodh sé arís...

Dúirt mé libh...

I mí Iúil na bliana seo d'aimsigh an dochtúir teaghlaigh go raibh diaibéiteas orm. Agus chuir sí litir chuig an chlinic san ospidéal d'fhonn coinne a réiteach. Agus ag an am, dúirt mé libh - 'fanaimis, bímis ag análú i rith an ama'. Bhuel, an tseachtain seo caite...Mí Dheireadh an Fhómhair...

'bhfuil mé ag caint le Réaltán?'
'Tá.'
'A Réaltán, seo an clinic in Ospidéal... Ba mhaith liom cuireadh a thabhairt duit theacht chuig caint ar bhia agus diaibéiteas.'
'Caint ar...ach ní bhfuair mé coinne go fóill don chlinic.'
'Tá a fhios agam. Seans go mbeidh sé cúpla mí go fóill. Ach ba mhaith linn labhairt le daoine mar gheall ar an bhia is fearr don diaibéiteas'.
'Ó...bhuel...maith go leor mar sin.'
'Beidh an chaint ar siúl ar 21ú agus 28ú de Mhí na Samhna. Déanaimid é a ghearradh ina dhá leath, sa dóigh is gur féidir le daoine an t-eolas a thabhairt leo níos fearr.'.

Agus ní bheidh coinne clinice ceart agam an taobh seo de Nollaig, bíodh geall. Ach beidh siad in inmhe a rá go bhfaca siad mé.
Dúirt mé libh...

An cainteoir dúchais

Bhuel, bhí mé anseo san ospidéal i mBaile Átha Cliath. Rud darb ainm neodraipéine orm. Tig sé ort in amanna ar Doxitaxel. Imíonn aon chosaint a bhí ag do chorp in éadán baictéar, ar fad ar fad, mar thoradh ar na chaemo áirithe seo. Chiallaigh sé seo go raibh seomra domh féin de dhíth, mar bhí fiabhras orm agus cosaint íseal in aghaidh ionfhabhtuithe. Bhí brionglóidí aisteacha agam, ón teocht, agus seans go raibh corr-rámhaille uaim chomh maith. Nuair a dhruid mé na súile chonaic mé an seomra go fóill. Tríd mogaill na súl. Ag luascadh suas agus síos.

Agus an córas sláinte chomh maith is atá, chaith mé dhá lá ar thrallaí in taobhsheomra in A&E sula bhfuarthas seomra ceart domh. Seomra le fuinneog, agus aer fionnuar ag séideadh isteach, agus leaba. Sheer luxury, mar a deireadh Monty Python.

Tháinig an bhanaltra oíche isteach chugam an oíche sin. ‘A. Ní Chaomhánaigh’, de réir a suaitheantas. Bean chomh hóg le m’iníon féin.

‘Bhuel, bhuel, bhuel, what have we got here’, ar sí, ag breathnú ar m’ainm i nGaeilge, ‘well, I suppose they gave you to me because I can say your name!’, ag gáire. ‘Were you brought up with Irish or did you learn it?’ ag cromadh orm, dúshlán ina súile.

Agus d’fhéach mé ar an bheainín óg seo, lán dá stuaim féin, i mbun a ceirde. Ceithre mhála frithbheathach infhéitheacha le h-athrú ar an seastán aici, mé féin ceangailte don seastán, le beolaí chomh tirim, stróctha sin is nár fhéad mé labhairt i gceart, agus ba é an chéad rud ar a hintinn ná fáil amach cén saghas gaeilgeora mé…

‘d’fhoghlaim mé í’, arsa mise, ó bheola pianmhara.

‘Ah well, I was brought up with it so I know more than you’

Agus dhruid mé na súile. Bhí sí buartha faoin lámh in uachtar bheith aici, mar gur tógadh le Gaeilge í. Bhí mé ró-thuirseach agus ró-thinn le gáire a dhéanamh faoi seo, fiú. Bhí sé chomh tábhachtach sin is gurbh é an chéad cheist a chuir sí, agus bhí an Ghaeilge chomh tábhachtach sin is nach raibh sí sásta í a labhairt le duine ar bith nach raibh fiúntach a ndóthain. Níor bheatha teanga í a labhairt aici seo, cibé ar bith.

Chuir mé seachtain isteach léi, gach oíche. D’athraigh siad mo mhálaí frithbheathach trí huaire sa lá, agus ceithre mhála le cur ionam gach uair. Mhair an próiséas seo uair go leith i rith an lae, ach ar chúis éigin mhair sé trí huair a’ chloig na hoícheanta seo. Thosaíodh sí ar a haon déag san oíche. Isteach agus amach léi, ag lasadh agus ag múchadh an tsolais gach uair a d’athraíodh sí mála. Má bhí codladh uaim, ní raibh mé chun néal a fháil agus aingeal na Gaeilge ag seasamh an fhóid.

De réir mar a d’éirigh mé ní ba láidre, bhuail an greann mé. Bhí an cailín seo anseo ag diúltú Gaeilge a labhairt liom mar gur tógadh le Gaeilge í. Agus dar léi ní raibh mé maith go leor mar níor chainteoir dúchais mé. Íoróineach go leor, fuair mé amach gur fhreastail sí ar an scoil chéanna le mo chlann féin, clann a thóg mé le Gaeilge. Níor labhair siad focal Béarla ariamh liom go dtí an lá gur tháinig an duine is sine, m’iníon, abhaile óna chéad lá ar an scoil sin.

Sa deireadh, d’imigh sí agus tháinig banaltra eile oíche don dá oíche dheireanacha san ospidéal. Agus ghabh sí leithscéal nach raibh Gaeilge aici, nuair a chonaic sí an t-ainm. Agus fuair mé codladh na hoíche léi siúd i mbun na bhfrithbheathach.

Líne PICC

Tá daoine ann a chreideann gurb ionann aingil agus altraí. Ní hamhlaidh atá. Is daoine iad altraí, daoine le fadhbanna morgáiste, achrann céile, easpa foighne nó just fíordhrochlá ar nós gach duine eile.

Ar chríochnú mo thrí chúrsa FEC bhí trí chúrsa Doxitaxel le déanamh agam. Chomh maith leis an athrú seo, ba léir go raibh an chaemo ag cur isteach ar na féitheacha. Bhí siad ag éirí tanaí, crua agus bhí claonadh acu dul i bhfolach chomh luath is a bhfaighfidís boladh na snáthaide. Bhí sé ag éirí deacair féith oiriúnach a aimsiú de réir mar a chuaigh an chaemo ar aghaidh.

An lá deireanach den FEC, bhí banaltra óg ag iarraidh teacht ar fhéith. Chuir mé mo láimh faoi uisce te, d’ól mé tae té agus i ndeireadh na dála tháinig cúpla banaltra eile isteach chun triail a bhaint as, gan aon toradh. Leis sin, tháinig banaltra níos sine agus éide éagsúil uirthi chun tosaigh. D’fhéach sín orm go mífhoighideach agus rinne sí fútaráil fústráil go bhfuair sí an snáthaid isteach. Ansin ar sí ’bhuel, beidh tú ag fáil line PICC mar sin, agus is mise a bheas á cur isteach. Ní rachaimid tríd seo arís leat’, amhail is go ndearna mé rud éigin mícheart. Dhá uair a’ chloig níos moille bhí mé réidh. Thug siad mála beag de na drugaí breise don mhúisc agus ar aile dom agus leabhrán dar teideal ‘You and your PICC line’. Bedtime reading.

Á cur isteach:

http://www.youtube.com/watch?v=3DwIOFW-pnc

Á baint amach

http://www.youtube.com/watch?v=7kA626991hI&NR=1