Showing posts with label focail eile. Show all posts
Showing posts with label focail eile. Show all posts

Sunday, 10 December 2017

Durango na Leabhar


Yoseba Peña, Idoia Noble (stiúrthóir Focail Eile) agus Colm Ó Ceallachán

Bhí scríbhneoir óg Bascach anseo anuraidh, i mBaile Átha Cliath, leis an scéim cónaitheachta Focail Eile. Yoseba Peña. I mbliana, tá sé ag leamh ón saothar a thosaigh sé ag scríobh le linn dó a bheith abhus in Éirinn. Is in Durango atá sé ag cur a shaothar i láthair, baile beag ar chósta na tíre Bascaigh a mbíonn féile litríochta Bhascaise ar siúl ann achan bhliain. 


I mbliana tá Colm Ó Ceallacháin i dTír na mBascach ar
 an scéim chéanna, Focail Eile. Mar chuid den chur i láthair ag Yoseba, léigh Colm píosa amach as gearrscéal liomsa, 'An Donaí'. Baineann sé le comhrá idir cailín  óg agus a máthair agus cluiche sráide atá ag an chailín atá an-ait.



Léigh Yoseba an píosa céanna amach i mBascais. Bhí sé ag iarraidh saol na mban agus saol pháistí óga  le linn tréimhsí corraitheacha sa stair a léiriú, mar is é sin an t-ábhar atá idir lámha aige féin sa leabhar a thosaigh sé a dhréachtú i mBaile Átha Cliath. An caidreamh idir an páiste agus an mháthair a tharraing a aird ar an scéal seo. Tháinig Yoseba ar an phictiúr atá taobh thiar dó sa léamh leis féin, áfach! (thíos)



Guím gach rath air lena leabhar nua, agus gabhaim buíochas le Colm as an leagan Gaeilge a léamh. Tá súil agam gur thug siad ardán do Cholm a chuid scríbhneoireachta féin a léamh chomh maith le mo chuidse...



P.S. 


Sunday, 2 July 2017

Cuireadh go Ljubljana

V četrtek 6. julija 2017, ob 17. uri 
vabljeni na
Letni vrt Društva slovenskih pisateljev, Jazz Club Gajo,
na

PESNIŠKI VEČER IRSKA-SLOVENIJA - TRIPERESNA DETELJICA
Áine Ní Ghlinn, Réaltán Ní Leannáin, Cvetka Bevc
Tri priznane pesnice, ki so lansko leto v Dublinu izvedle skupno branje, s svojim predstavitvami nadaljujejo v Sloveniji. Različni jeziki, različne poetike in skupna ljubezen do poezije. 

***
Foto: osebni arhiv
 
Áine Ní Ghlinn, pesnica, mladinska pisateljica, predavateljica, vodja literarnih delavnic, je izdala 29 knjig. Piše za odrasle - kratke zgodbe, romane, igre, poezijo - ter literature za otroke in mladostnike. Njena najnovejša romana za mladostnike sta Hata zu Mhamó in DaideoDaideo (Dedek) je osvojil številne nagrade (Book of the Year v irskem jeziku, nagrado za najboljšo knjigo za otroke…), Hata zu Mhamó je prejela nagradi Book of the Year in Oireachtas za mladinsko literaturo. Izdala je pet pesniških zbirk.
Réaltán Ní Leannáin, pesnica, prozaistka, rojena v Belfastu, je bila prva izmed irskih avtorjev, ki je bila nagrajena z mednarodnim rezidenčnim programom Other Words Literature na Nizozemskem. Njeno delo je prevedeno v šest različnih jezikov. Leta 2011 je izdala pesniško zbirko Turas Ailse. Njena najbolje prodajana zbirka kratkih zgodb z naslovom Dílis je bila sprejeta z navdušenjem. V zadnjem obdobju pripravlja drugo zbirko kratkih zgodb.
(blog: 
http://turasailse.blogspot.ie/)
Cvetka Bevc, pesnica, pisateljica, glasbenica, rojena 1960, je na Filozofski fakulteti v Ljubljani zaključila študij muzikologije in primerjalne književnosti. Živi in ustvarja v Ljubljani. Je avtorica številnih radijskih iger, izdala je več kot dvajset književnih del, piše prozo, poezijo, mladinsko literaturo in dramska dela. Sodelovala na številnih branjih doma in v tujini, je prejemnica več nagrad, med njimi: z romanom Potovci med finalisti za nagrado kresnik 2012 in prejemnica nagrade Srebrno pesniško pero na Mednarodnem pesniškem festivalu Slovanski objem v Varni (Bolgarija) 2014.
                  



Dogodek omogočajo: Združene države poezije - Klub kulturnih ustvarjalcev KU-KU, Društvo slovenskih pisateljev, Veleposlaništvo Irske v Ljubljani, The Arts Council Ireland, Foras na Gaeilge Dublin.
 

Monday, 14 November 2016

Bascais agus teangacha eile

Fryske Akademy
Má léann tú blag Chathail Phoirtéir ar a chónaitheacht scríbhneoireachta sa Slovéin, tiocfaidh tú ar thuras atá lán gníomhaíochtaí agus díograise, lán anonn is anall idir áiteacha agus daoine.

Tá lúcháir orm. Is cosúil go bhfuil sé ag baint sult as a chuid ama ansin. Ach beidh fáilte ar ais roimhe, anseo.

Ní hionann is atá an eispéireas ag an scríbhneoir Macadónach sa Fhreaslainn, Maria Makeska, is dóigh liom. Faighim an impreisean gur Groundhog Day atá i gceist léi sa stáitín thall, ar nós mo thréimhse féin. Scríobh sí abairt amháin a dúirt gach rud a mhothaigh mé féin:

'Frisian hospitality is very minimalistic, without too much food on the table...'

Tá sí iontach carthanach - cuireann sí síos ar chroithe móra...

ar an díog
Ach ní chuige sin a shuigh mé chun pinn. Bhí mé ag plé suíomh na scéime ar maidin ar an 'Bricfeasta Blasta', clár le Raidió na Life. Tá torthaí na scéime ag gabháil in airde ar an suíomh de réir a chéile. Píosaí ó na scríbhneoirí éagsúla ar an scéim, aistrithe go Béarla, Gaeilge, Macadóinis, Slovéinis, Bascais agus Freaslainnis. PDF de na píosaí ar fáil saor in aisce le híoslódáil ón suíomh.

Tá an scéilín agam féin i dtrí theanga ag an phointe seo, Béarla, Gaeilge agus Bascais. Míle buíochas le Juan Mari Mendizabal Sarasua a d'aistrigh 'Is iomaí Cor' go 'Bizitza ezustez beteta dago'. Anseoanseo. 
ar an díog ag Harlingen

Tuesday, 8 November 2016

i bhFocail Eile...


Níos luaithe i mbliana chaith mé dhá mhí i dtuaisceart na hÍsiltíre, sa Fhreaslainn. Bhí mé ar scéim chónaitheacht scríbhneoireachta. Bá é an plean a bhí ann - dar liom -  ná an dá mhí a chaitheamh ag cur aithne ar scríbhneoirí thall ansin a bhí ag scríobh sa Fhreaslainnis agus ar an tír féin, scríbhneoireacht a dhéanamh mé féin, cairde nua a aimsiú, eolas a bhailiú faoi chultúr eile, faoi mhionteanga eile, faoi nósanna saoil eile.

Ní mar a shíltear bítear, ar ndóigh. Bhí cúpla rud ag teacht salach ar a chéile a chuidigh le bac a chur le m'iarrachtaí gréasán sóisialta agus oibre a fhorbairt le linn mo thréimhse ann. Tá mé i ndiaidh tréimhse a chur gan é sin a scríobh síos mar go mbíonn am de dhíth le rudaí a phróiseáil, nuair a tharlaíonn praiseach mar seo i do shaol. Rinne an eagraíocht ar an taobh Éireannach a seacht ndícheall tacú liom, ach níorbh iadsan na hóstaigh, agus ní raibh smacht acu ar na coinníollacha thall.
bhí an seomra go gleoite - ach bhí an teach uaigneach
Bhí an lóistín mí-oiriúnach ó thaobh aithne a chur ar dhaoine eile - seomra (seomra an-deas, caithfear a rá) i dteach mór mílteach... folamh. Gan leictreachas in airde staighre, gan daoine eile ar na gaoraibh, gan chuideachta.
Uaigneach. Uaigneach - oíche i ndiaidh oíche i ndiaidh oíche (níl cultúr an airneáil  ag na daoine seo). Bhí cúrsaí chomh holc sin gur joináil mé Netflix ...
Slauerhoff, file cáiliúil Ollainise as Vlieland
Ní bheadh an duine teagmhála thall in ann drabhlás a eagrú i ngrúdlann. Níor casadh duine chomh neamhéifeachtach sin orm le fada, fada an lá. Níor eagraigh sé cruinniú ar bith le scríbhneoirí eile. Níos minicí ná a mhalairt, chuir sé cruinnithe leis féin ar ceal. Cinnte, níor eagraigh sé aon léamh dom thall. An t-aon 'imeacht' a d'eagraigh sé ná mé a chur chuig oileán le labhairt le file pobail an oileáin sin. Ach ní Freaslainnis a labhair siad ar an oileán, Vlieland, agus ní i bhFreaslainnis a scríobh an file. Ach duine fíorfháiltiúil ab ea í - chan ionann agus lucht am mhórthír!

Chuaigh mé anonn lán dochais, lán smaointe, lán lúcháire. I ndiaidh seachtaine, thuig mé nach raibh rudaí i gceart. Ach ní ligfinn do na bligeaird thall mé a chloí. Chuir mé mo thréimhse isteach. Tchím go bhfuil bean óg thall ansin i láthair na huaire. Tá mé ag léamh a bhlag, agus tchím an patrún ceanann céanna ar siúl. Ag léamh idir na línte, tá an lóistín céanna aici (!!!), an easpa teagmhála céanna, an easpa flaithiúlachta céanna. An créatúr. Tá súil agam go gcasann sí ar dhaoine ar nós Lies agus Jannes a thabharfas cuireadh di suí agus labhairt leo ina dteach féin. Agus tearmann. Mar go n-aithníonn siad féin gur cultúr fuar feanntach é an cultúr Freaslannach.

Thosaigh mé ar scéal, scéal nach bhfuil críochnaithe go fóill. Beidh, lá éigin. Ach chan inniu.

Idir an dá linn tá scéal le tairiscint don suíomh idirlín don chúig thír atá sa scéim - Éireann, an Fhreaslainn, an Mhacadóin, an tSlóvéin, Tír na mBascach. Tá sé ar thaobh na láimhe deise ar an suíomh idirlín


Tuigim go bhfuil searbhas agus fearg san alt seo. Ach is mar sin a bhí. Bhí an tréimhse áirithe seo de mo shaol uaigneach agus gruama, agus gan chúis. Tuigim go bhfuil daoine sa Fhreaslainn atá fáiltiúil. Ach níor chas mé ar na daoine sin go dtí go raibh sé in am agam imeacht. Deis caillte, impreisean millte. Mór an trua. Ach tiocfaidh gearrscéal nó dhó amach as an tréimhse sin ... ina am féin!

Saturday, 9 July 2016

Cvetka agus Sliocht an Chú

Cvetka Bevc ag síniú leabhar na gcuairteoirí i Scoil na bPiarsach
Tá nós nua ag muintir Mhic Fhionnlaoich, muintir a shíolraigh ó Chú Uladh, Peadar T. Mac Fhionnlaoich. Tagann siad le chéile uair sa bhliain i Scoil na bPiarsach i Rath Fearnáin, Scoil Éanna. Bhí mic le Peadar T. ag freastal ar an scoil, agus go leor acu páirteach san Éirí Amach i 1916 dá bharr sin.

I mbliana, bhí aoi acu ón Slovéin, Cvetka Bevc. Tá Cvetka abhus le haghaidh tréimhse cónaitheachta le Focail Eile, an scéim Eorpach a ndeachaigh mé chun na Freaslainne leo. Tá Cvetka anseo i mBaile Átha Cliath  trí sheachtain anois, agus tháinig sí linn inniu (is Mac Fhionnlaoich é An Polaiteoir) agus chuaigh sí ar thuras thart ar an teach. Agus picnic ina dhiaidh sin. Stop an fhearthainn don tráthnóna, a bhuí mhór le Mor.

Cvetka sa halla
An treoraí bocht, Alan Phelan. Rinne sé éacht inniu, ag buachailleacht na gcat. Bhí daoine ansin nach bhfaca a chéile le bliain, an t-am seo anuraidh san áit chéanna. Agus bhí siad ag cabaireacht is ag geabaireacht lena chéile le linn an turais. Agus cheartaigh siad é, cúpla uair, nuair a bhí leagan eile de cibé scéal a bhí aige cluinthe acu óna muintir féin sa bhaile. Mor idir sinn agus sliocht na réibiliúnaithe...

Alan Phelan, an treoraí foighdeach
Ach bhí go maith is ní raibh go holc. D'fhoghlaim mé go leor ó threoraí an dea-ghiúmair agus bhí an aimsir go hiontach don phicnic.

Cvetka san iarsmalann
an tábla búistéara ar ar dícheannaíodh Robert Emmet, de réir na Tána
Go mbeirimid beo ag an am seo arís.

Saturday, 2 April 2016

Ag déanamh réidh


Tá an phingin ag titim. Tá mé ag dul ar thuras go Leeuwarden/Ljouwert i dtuaisceart na hÍsiltíre. Tá mé ag dul Ar Thuras, mar a déarfá.

Rud amháin atá mé ag fáil amach - is deacair mórán a aimsiú faoin Fhreaslainnis agus Freaslannaigh ar an idireadarlíon. Tá an Fhreaslainnis ina garghaol don SeanBhéarla. Níl SeanBhéarla agam ná Gearmáinis/Ollainis/aon teanga eile a bhéarfadh faoiseamh domh ach oiread -  beidh orm ranganna a eagrú domh féin agus mé ann. Nóta: téacsleabhar Gaeilge a thabhairt liom. Seans go mbeidh mé in ann malartú foghlama a eagrú thar chaife.
http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/lgcolor/nlcolor.htm

Deir Nuala Ní Fhlathúin liom go bhfuil neart caiféanna thall. Tá lúcháir orm go bhfuil sí féin ansin ar chónaitheacht ealaíne. Cara sa chúirt.
Bhí mé ag léamh a blagsa ar an tréimhse, agus beidh sé pléisiúrtha cuairt a thabhairt ar a stiúideo i Marrum.

Beidh ábhar léitheoireachta liom agus cóipleabhair don scríobh. Cúpla smaoineamh ag borradh anois féin. D'inis mé do m'athair go raibh mé ag dul trasna. Tá sé 92. Thug sé cúpla scéal domh faoi sheanuncail leis, ó Mhuineachán, a chuaigh ag troid leis na Bóraigh sa naoú haois déag. Bhí sé ag troid in éadan na Sasanaigh. Ba leor sin. Ba chuma cé acu taobh an raibh an ceart acu - má bhí an ceart ag aon taobh. Ba leor go raibh coimhlint ann, lámh ag impireacht na Breataine ann, agus eisean ar an taobh eile.
Tús le machnamh... Níl go leor ar eolas agam faoi na Bóraigh nó an bhfuil aon bhaint acu leis an Fhreaslainn, fiú. Tá ualach agus iarsmaí an impireachais le braithstin go mór ar shráideanna Bhéal Feirste go fóill, mar is léir ó chuimhní m'athara agus ó shráidainmneacha na háite. Ach is tús é. Beidh le feiceáil an bhfuil aon rian den stair áirithe sin nó den bhéaloideas sin ann sa Fhreaslainn. Agus cén tuairim atá ag daoine air sa lá atá inniu ann, anois go bhfuil ré na n-impireachtaí thart.
ní i bhfad ón chrann... cúpla slat ó theach m'athara - borradh eile sa tsiúl
Ar ndóigh, cuirfidh mé suim sa tír máguaird. Beidh mé ag fanacht i Ljouwert/Leeuwarden ach cluinim go bhfuil tránna áille sa tír. Níos áille ná ár gcuid féin? Beidh le feiceáil...
Bá na Binne Deirge, Contae an Dúin

Saturday, 26 March 2016

An Fhreaslainn ag beannú orm


Tá mé i ndiaidh theacht abhaile ó Bhaile Loch Cuan, áit a raibh mé ag scríobh ar feadh cúpla lá sular landáil an chlann anuas orm. Ceantar ina bhfuil go leor de scéalta 'Dílis' lonnaithe ann atá ann, mar cheantar Leath Chathail i gContae an Dúin.

Ach ansin landáil na 'páistí' (28 agus 26!) agus An Polaiteoir (is maith leis dul áit éigin nach bhfuil aithne air - agus bí cinnte gur beag duine a éisteann le Raidió na Gaeltachta sa bhaile céanna). As sin amach ní raibh ann ach pléisiúr, pléisiúr, pléisiúr... tá an saol crua.

Tránna...

Suímh ina ndearnadh taifead ar 'Game of Thrones' . . .


Bhí mé thar a bheith sásta leis an dul chun cinn a bhí déanta agam i rith mo chúpla lá aonair, ach níor luaithe sa bhaile mé ná fuair mé scéal ó Fhoras na Gaeilge gur thit duine amach as buíon scríbhneoirí Focail Eile agus. . . an mbeadh suim agam gabháil chun na Freaslainne go cionn ocht seachtaine, ós rud é go raibh m'iarratas acu ar an liosta?

Bhuel, anois, caidé a déarfá le  tréimhse scríbhneoireachta (agus teagaisc, ar ndóigh), i dtír eile, go cionn tréimhse? Ní mhairimid ach seal - agus nach maith mar atá a fhios agam é sin.

Ní ocht seachtaine a bheas agam féin, ó tá coinní ospidéil agam abhus in Éirinn i mí na Bealtaine, ach cinnte - beidh mé ag cur cúpla íomhá in airde anseo ón Fhreaslainn.

Ag dúil agus ag súil agus ag dréim leis go mór.